3dnl.net

Van 16 februari tot en met 28 oktober is er bij Beeld en Geluid in Hilversum de tentoonstelling ‘Horen, Zien, Lachen’ te zien. Deze 3D tentoonstelling gaat over het werk van André van Duin. Gebaseerd op decors uit zijn shows werd het huis ‘Chez André’ gebouwd. Hier worden bezoekers in 3D toegesproken door André en zijn typetjes.

Op 15 februari bezocht Jan Wijdbeens, één van de bekendste typetjes van André van Duin, als eerste de tentoonstelling. Hij leidde de Nederlandse pers rond in ‘Chez André’. Bezoekers kunnen onder andere zelf te gast zijn in de stamkroeg of de Dik Voormekaar Show.

3D speelt een belangrijke rol in de tentoonstelling. Hierdoor lijkt het af en toe net of André van Duin werkelijk aanwezig is. Ivo Broekhuizen ontwikkelde hiervoor het concept en verzorgde de 3D opnamen. Hij vertelt in het filmpje hieronder meer over het concept en de samenwerking met André van Duin.

Gerelateerde artikelen:

• 15-02-2012 – NOS: Wijdbeens opent Van Duin-expositie
• 15-02-2012 – Broadcast Magazine: Van Duin in 3D
• 15-02-2012 – Beeld en Geluid: Jan Wijdbeens bezoekt als eerste de tentoonstelling over André van Duin
• 15-02-2012 – Shownieuws: André opent tentoonstelling met typetje
• 15-02-2012 – TotaalTV: Tentoonstelling en straat André van Duin
• 15-02-2012 – BNDeStem: Expositie over bijna 50 jaar André van Duin

BBC kondigde deze week aan dat de Olympische Spelen 2012 in Londen deels in 3D uitgezonden zullen worden. De openings- en sluitingsceremonie en de 100 meter sprint voor mannen zullen in 3D te zien zijn. Verder zullen elke avond de hoogtepunten van de dag in 3D worden getoond. Er zal een beperking van het aantal uitzendingen zijn omdat de BBC op twee HD-kanalen wil uitzenden. Bij een 3D live verslag op een van de kanalen zal de content voor kijkers zonder 3D-apparatuur niet te volgen zijn.

De 3D uitzendingen zijn te volgen via het BBC HD Channel. Ook in Nederland en België kunnen mensen met een 3D televisie deze uitzendingen volgen bij aanbieders via de kabel en glasvezelnetten, maar ook Free To Air via satelliet.

Afgelopen zomer zond BBC voor het eerst live in 3D uit. Toen waren de finales van de mannen en vrouwen op Wimbledon via het BBC HD Channel in 3D te zien.

Gerelateerde artikelen:

• 16-02-2012 – BBC: Olympics will be on TV in 3D
• 16-02-2012 – Complex: The 2012 Olympics Will Be Broadcast In 3D
• 16-02-2012 – Advanced television: BBC confirms live 3D Olympics
• 16-02-2012 – DTG: BBC confirms 3D Olympics plans
• 16-02-2012 – HDTVtest: BBC HD Channel To Air Some Of London 2012 Olympics In 3D
• 16-02-2012 – C21Media: BBC ‘cautious’ over 3D Olympics trial
• 16-02-2012 – Cable: BBC confirms plans for 3D Olympics coverage
• 16-02-2012 – TotaalTV: BBC brengt deel Olympische Spelen in 3D
• 16-02-2012 – Broadcast Magazine: BBC brengt Olympische Spelen deels in 3D

De afgelopen dagen meldden diverse media dat Samsung niet meer in 3D zou geloven. Er werd zelfs gesteld dat Samsung grotendeels van 3D af zou stappen. Een woordvoerder van Samsung meldt dat Samsung in de communicatie over de televisies niet meer de nadruk zal leggen op de mogelijkheid om 3D te kijken. Zij zullen deze mogelijkheid echter nog wel blijven aanbieden.

Samsung baseert de beslissing op een recent Nederlands onderzoek waaruit bleek dat slechts 6 procent van de consumenten wil investeren in 3D-televisie. Op dit moment is één van de grootste problemen rond 3D-televisie het aanbod. Er zijn nog maar weinig films en uitzendingen die in 3D bekeken kunnen worden.

De aandacht zal nu uitgaan naar Smart TV’s. Deze televisies zijn verbonden met het internet en kunnen draadloos worden verbonden met andere toestellen in huis. Bovendien zullen ze met de stem en gebaren bestuurd kunnen worden. Het gemak en de mogelijkheden die deze televisies bieden zullen volgens Samsung het verschil maken bij de aankoop van een televisie.

Gerelateerde artikelen:

• 14-02-2012 – De Tijd: Samsung gelooft niet meer in 3D
• 15-02-2012 – Emerce: Samsung stopt marketing 3D-tv
• 15-02-2012 – TotaalTV: Samsung trekt handen van 3d af
• 15-02-2012 – Tweakers: Samsung: geen nadruk meer op 3d-tv
• 16-02-2012 – Nu.nl: Samsung verkiest internet-tv boven 3D
• 16-02-2012 – TotaalTV: Samsung blijft in 3d geloven
• 16-02-2012 – Techzine: Samsung legt focus van 3D naar Smart-tv

Ze stonden aan de wieg van ‘s werelds meest intelligente brilloze 3D-techniek. Totdat Philips in 2009 de stekker uit de verantwoordelijke divisie trok. Maar uitvinders Pieter de Jong, Jan van der Horst en Bas Böggemann hebben hun kindje weer springlevend gekregen.Sprout beschrijft in een uitgebreid artikel de geschiedenis en het toekomstperspectief van Dimenco.

Van de te vroege piek van WOWvx bij Philips, het Eindhovense verleden, tot de toekomst van brilloze 3D-TV. De Jong: “Ik hoop dat over twee jaar de eerste goede en enigszins betaalbare brilvrije 3D-tv op de particuliere markt verschijnt.” Het hele artikel is te lezen op de website van Sprout.

De oprichters van Dimenco. Van links naar rechts aan de tafel:
Jan van der Horst, Bas Böggeman en Pieter de Jong
Bron: Sprout

Voor 3DNL was logisch om kort na het uitkomen van de film Nova Zembla een bijeenkomst te organiseren om iedereen te informeren over de laatste ontwikkelingen op 3D gebied in Nederland. Op 1 december kwamen de 3D professionals van  Nederland bij elkaar in Pathé Tuschinski in Amsterdam om de stand van zaken te bespreken, de film Nova Zembla te bekijken en daarna de makers te interviewen over het productieproces.

Concertregistratie en 3D zonder bril
De eerste bijdrage was van Bolke Burnaby Lautier (United) over de Borsato 3D productie. Deze werd op groot scherm getoond, terwijl deze productie eigenlijk voor tv was bedoeld. De 3D beelden waren goed, maar door de projectie op dit grote bioscoopscherm was het toch niet voor iedereen plezierig om naar deze montage te kijken. Voor een scherm geldt: “hoe breder, hoe dieper de 3D”. De snelle montage op het grote scherm vond niet iedereen in de zaal prettig, soms zelfs vermoeiend. Bij het bekijken op een TV scherm treedt dit effect veel minder op. De les was: “weet tevoren voor welk scherm je een 3D film maakt” en een dergelijk concert kan goed in 3D worden weergegeven op de TV.

Het filmen van een dergelijk evenement in 3D vraagt een zorgvuldige voorbereiding vertelde Bolke Burnaby Lautier: cameralocaties kiezen, bijbehorende camera’s vinden, bekabeling en gegevens verwerking zijn belangrijke onderwerpen. En de volledige medewerking van de acteur(s) (of in dit geval de zanger) is nodig.

3D zonder brillen (autostereoscopie) komt eraan vertelde Maarten Tobias (Dimenco), maar de apparatuur moet nog goedkoper worden. Er zijn schermen met 4000 pixels horizontal (4K) voor nodig. De kijker ziet slechts een deel van die pixels, omdat er kleine lenzen voor zijn geplaatst. Grofweg ziet één oog de helft en het andere oog de andere helft van de pixels. Als die schermen er komen zijn ze zeker de eerste tijd nog duur. Wellicht is er omstreeks 2014 een marktdoorbraak.

Van 2D naar 3D en 3D kunstproject
Jasper Steenkamp van Tree-ON toonde een 3D commercial voor de musical Wicked. Deze commercial was speciaal in 3D gemaakt om de bezoekers van de 3D film Harry Potter naar de musical te lokken. Hij was geheel gemaakt van materiaal dat van 2D naar 3D was geconverteerd. De montage was zo snel dat je niet de tijd kreeg om dit te zien. Je kreeg een goede 3D impressie.

Arent Weevers liet ons een korte 3D film zien van een bijzonder kunstproject. Een danseres was voornamelijk van bovenaf en in slow motion (1000 beelden/sec) in 3D opgenomen. Een fantastisch mooi voorbeeld van optimaal gebruik van 3D. Als je één oog sloot – dus 2D ging kijken – kon je niet goed opmaken wat je zag. De diepte-informatie was essentieel. Dan pas zag je de danseres ten voeten uit.

Foto: Fabian Melchers (Neerlands Filmdoek)

Nova Zembla
Na de inleiding begon de film Nova Zembla. Er zijn al genoeg recensies geschreven over dit staaltje van 3D filmkunst; er hoeft er geen aan toegevoegd te worden. De film ademt het rustige gebruik van de 3D camera en neemt de toeschouwer mee het avontuur in.

Na afloop een terecht applaus voor deze film van Reinout Oerlemans en zijn bedrijf Eyeworks. In de discussie vertelde hij, Yke Erkens (More2Cam) en Jurriën Steenkamp (Tree-ON) iets over de ondervonden problemen, met (al dan niet echte) ijsberen, locaties en camera’s. Dus een uitdagende mix van problemen, die oplosbaar bleken te zijn. Als de gelegenheid zich voor doet, maakt hij weer een film in 3D.

In deze film is gekozen voor het gebruik van de verlegging van de scherptediepte tijdens een groot aantal shots, vooral close-ups met twee personen. Dit is een techniek, die veel in 2D films wordt gebruikt om de aandacht te vestigen op één van de twee personen. Deze cameratechniek wordt afgeraden voor 3D films: men laat het aan de toeschouwer om te bepalen waarnaar hij kijkt in de 3D ruimte, die hij gepresenteerd krijgt voor en achter het scherm. Vooral als de voorgrond onscherp is, geeft dat een onnatuurlijk gevoel. De tijd zal het leren of deze 2D cameratechniek ook in 3D veel gebruikt gaat worden. Nova Zembla is de eerste 3D film waar het op ruime schaal is toegepast.

Conclusie: een “event”voor alle aanwezige 3D enthousiasten.

Verslag van Gerard de Boer

Op 1 december organiseert 3DNL een update middag in Pathe Tuschinski in Amsterdam. Eind november gaat de eerste Nederlandstalige 3D speelfilm Nova Zembla in première. De hoogste tijd om het 3DNL netwerk bij elkaar te brengen om de laatste 3D ontwikkelingen in Nederland te bespreken en met makers Eyeworks en Tree-ON te praten over het productieproces van Nova Zembla.

Foto: Fabian Melchers (Neerlands Filmdoek)

Nova Zembla
Nova Zembla vertelt de historische zeereis onder leiding van Willem Barentsz, die in de zestiende eeuw via de Noordelijke route naar Indië voer. Tijdens die reis moest de bemanning onder erbarmelijke omstandigheden overwinteren op de Russische eilandengroep Nova Zembla.

Tijdens het 3DNL update event praten we met Hans de Weers en Reinout Oerlemans (onder voorbehoud) van Eyeworks, Jurrien Steenkamp van Tree-ON en Yke Erkens van More2Cam over het productieproces van de film. Tijdens de 3DNL bijeenkomst in juni werd al verteld dat het doel was om scènes op locatie zo goed en mooi mogelijk op te nemen, zodat er niet lange tijd in de postproductie aan de 3D gesleuteld moest worden. Bij welke scènes is dat goed gelukt? Bij welke is er toch veel aangepast in de postproductie? Met welke uitdagingen kregen ze te maken?

Update
Daarnaast worden tijdens de bijeenkomst nieuwe 3D ontwikkelingen uitgewisseld met het 3DNL netwerk. Zo zal United kort vertellen over de Marco Borsato 3D productie en Dimenco presenteert de stand van zaken met betrekking tot 3D zonder brillen.

Programma (onder voorbehoud)

14.00 Inloop

14.15 3DNL Update
Welke ontwikkelingen op 3D gebied in Nederland zijn er te melden? Bijdrages van Bolke Burnaby Lautier (United) inzake de Borsato 3D productie en van Maarten Tobias (Dimenco) over de stand van zaken met betrekking tot 3D zonder brillen. Daarnaast tonen we een nieuwe 3D commercial en presenteert Arent Weevers een bijzonder 3D kunstproject.

14.35 Film: Nova Zembla

Na de film is er een paneldiscussie onder leiding van George Freriks (iMMovator) met onder andere Hans de Weers (Eyeworks), Yke Erkens (More2Cam), Jurrien Steenkamp (Tree ON) en (onder voorbehoud) Reinout Oerlemans (Eyeworks).

17.15 Afsluiting en netwerkborrel

Locatie: Pathe Tuschinski in Amsterdam

Inschrijven
Wilt u aanwezig zijn bij deze 3DNL bijeenkomst? Helaas zijn bijna alle plekken vergeven. Stuur uw gegevens naar 3dnl@immovator.nl voor de reservelijst. Mochten er plekken vrij komen, dan bent u de eerste die dit hoort.

Deze bijeenkomst wordt mede mogelijk gemaakt door Tree-ON, Dimenco en Polaroid Eyewear.

In de uitzending van 3 september van het televisieprogramma Kassa werd er aandacht besteed aan de schadelijke gevolgen van 3D. Uit verschillende onderzoeken, onder andere uit onderzoek van TNO, blijkt dat mensen na langdurig 3D kijken misselijk en instabiel kunnen worden.

In de uitzending gaf kamerlid Voortman van GroenLinks aan vragen te willen stellen aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de schadelijke effecten van 3D.

Hieronder leest u  de antwoorden die minister Schippers onlangs gegeven heeft:

Vraag 1
Bent u bekend met de mogelijke gezondheidsrisico’s verbonden aan het kijken naar 3D-beelden, zoals deze bijvoorbeeld op 3 september 2011 in het TV-programma Kassa aan bod kwamen? Wat is uw mening hierover?
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met de mogelijke gezondheidsrisico’s, zoals deze in het TV-programma Kassa aan bod zijn gekomen. Verder zijn mij geen onderzoeken bekend waarin andere gezondheidsrisico’s geconstateerd zijn. Voor de groep mensen die tijdelijk last hebben van misselijkheid of duizeligheid na het kijken van 3D-beelden is dit erg vervelend.

Vraag 2
Kunt u aangeven of er in Nederland onafhankelijk onderzoek gedaan is of wordt naar de mogelijke risico’s van het kijken naar 3D-beeld? Als er geen onderzoek wordt gedaan, waarom dan niet?
Antwoord 2
Het is mij niet bekend of er, naast het onderzoek uitgevoerd voor het TV-programma Kassa, onderzoek in Nederland plaatsvindt naar gezondheidsrisico’s van het kijken naar 3D-beeld. Er zijn bij de nieuwe Voedsel en Warenautoriteit (nVWA) tot op heden geen klachten bekend. Fabrikanten raden ouders nadrukkelijk af om kinderen tot en met 6 jaar naar 3D-televisie te kijken of computerspellen in 3D-stand te spelen. Gelet op het bovenstaande ben ik geen voorstander van het uitvoeren van aanvullend onderzoek in Nederland.

Vraag 3
Deelt u de mening dat er in Nederland op dit gebied voldoende expertise aanwezig is bij Erasmus MC, de Vrije Universiteit en TNO? Zo ja, bent u bereid stappen te nemen om een onderzoek te starten? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Erasmus MC, de Vrije Universiteit en TNO hebben op verschillende terreinen expertise. Aangezien de mogelijke effecten niet alleen voor Nederlandse consumenten gelden, ben ik bereid me sterk te maken om dit op de Europese agenda te zetten. Ik ben, zoals in het vorige antwoord aangegeven, geen voorstander van eigenstandig aanvullend onderzoek in Nederland.

Vraag 4
Ziet u een rol weggelegd voor NICAM/Kijkwijzer of anderen, om mensen voor te lichten over verantwoord omgaan met 3D? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van producenten van 3D-beeld om de consument voor te lichten over een verantwoord omgaan met 3D-beeld. Om een goed beeld te krijgen van de wijze waarop producenten deze verantwoordelijkheid invullen, heb ik de nVWA gevraagd om na te gaan of alle fabrikanten in de gebruiksaanwijzing informatie hebben opgenomen over het kijken naar 3D-beelden. NICAM/Kijkwijzer is een organisatie van de branche zelf en past in het kader van zelfregulering. NICAM/Kijkwijzer kan zelf bepalen of zij een rol wil spelen op dit onderwerp.

Hij draait pas in november in de bioscopen, maar er zijn nu al exclusieve beelden van de film Nova Zembla verschenen. De tweede film van regisseur Reinout Oerlemans wordt de eerste Nederlandstalige 3D speelfilm. De hoofdrollen zijn weggelegd voor onder andere Doutzen Kroes, Derek de Lint, Robert de Hoog en Victor Reinier.

Nova Zembla vertelt de historische zeereis onder leiding van Willem Barentsz, die in de zestiende eeuw via de Noordelijke route naar Indië voer. Tijdens die reis moest de bemanning onder erbarmelijke omstandigheden overwinteren op de Russische eilandengroep Nova Zembla.

Hieronder de eerste volledige trailer van de film!

Voor wat het waard is: volgens nieuw onderzoek is er steeds meer interesse in 3D. De digitale mogelijkheden van de televisie blijken steeds verder door te dringen in de Nederlandse huiskamer. Als er televisie wordt gekeken, doet driekwart van de Nederlanders dat op een flatscreen en kijkend naar digitale televisie. Bijna driekwart van de digitale kijkers maakt gebruik van uitgesteld kijken en ruim een op de drie zet de tv op pauze. Dat stelt T-Mobile Online op basis van de jaarlijkse TV-barometer, uitgevoerd door Synovate.

Interesse in 3D neemt toe
Daarnaast blijkt dat de interesse in 3D televisie toeneemt. Vorig jaar was 1 op de 7 geïnteresseerd in 3D televisie. Dit is in 2011 gestegen naar bijna 1 op de 4 personen. Een kwart wil in de toekomst ook thuis 3D televisie kunnen kijken en 22 procent verwacht dat 3D televisie de standaard wordt.

Meer regie over TV-avond
Vergeleken met vorig jaar nemen kijkers meer de regie over hun TV-avond. Ze maken vaker gebruik van de extra diensten van digitale televisie. Twee op de drie gebruikt de digitale TV-gids, maar ook de ‘harddisk recorder’ (46%) en de pauzemogelijkheid (37%) zorgen voor een nieuwe manier van televisie kijken. De TV op pauze zetten gebeurt meestal voor een toiletbezoek (53%), een telefoontje (53%) of een snackpauze (42%). Persoonlijke behoeftes en voorkeuren, zoals de keuze voor tijdstippen en favoriete programma lijken leidend in het inrichten van de eigen TV-avond. 40 Procent neemt bijvoorbeeld programma’s op en kijkt ze terug op een tijdstip dat beter uitkomt.

Bron: T-mobile Online

De Nederlandse cultuurzender Brava gaat een 3D-verslag uitzenden van een voorstelling van Opera Zuid. De opera L’Elisir d’Amore wordt de eerste voorstelling van een Nederlands gezelschap die in Nederland in 3D is te zien; zo meldt Omroep brabant.

Brava brengt klassieke muziek, dans en opera op televisie. Sinds een jaar geleden zendt Brava ook in 3D uit onder de naam Brava3D. De voorstelling van Opera Zuid is in 3D straks in heel Europa een aantal malen te zien.

Hoe is Brava 3D te ontvangen?
De uitzendingen van Brava3D vinden plaats via ASTRA 3B op ASTRA 23.5° Oost (11778.00 MHz, verticaal), voorlopig ongecodeerd. Via ASTRA 23.5° is ook het ongecodeerde ASTRA 3D demokanaal beschikbaar. LET OP: dit demokanaal zendt uit via een nieuwe frequentie: 11720.00 MHz, horizontaal).

Voor de ontvangst van 3DTV via ASTRA is een HD-satellietontvanger en een kleine 60 cm schotelantenne met een zogenaamde DUO LNB nodig. Hiermee kunnen in Nederland ook meer dan 500 digitale kanalen en ruim 30 HD-zenders worden ontvangen, waaronder vrijwel alle landelijke zenders via CanalDigitaal.